قرائت عثمان بود « 1 » . « حجاج » كار را به حدى رسانده بود كه به وقاحت مىگفت : از عبد هذيل ( يعنى ابن مسعود ) تعجب مىكنم ! فكر مىكند كه قرآن خداوند را مىخواند به خدا قسم آنچه را او مىخواند رجزى از رجزهاى اعراب است . و به خدا سوگند اگر بر عبد هذيل دست مىيافتم گردنش را مىزدم . و اگر قرائت او را در مصحف ببينم آن را پاك مىكنم حتى اگر هم شده با دنده خوك باشد « 2 » . اوّلين نام‌گذار و جمع‌آورندهء قرآن روايات اهل سنت مىگويند : اوّلين كسى كه قرآن را جمع‌آورى كرد و آن را از پراكندگى نجات داد ابو بكر بود « 3 » و پيش از آن متفرق بود . « 4 » در مورد اوّلين نامگذارى هم مىگويند : اوّلين كسى كه پس از جمع‌آورى قرآن ( مصحف ) ، آن را مصحف ناميد ابو بكر بود . در اين باره روايت زير را نقل مىكنند : ابو بكر بعد از جمع‌آورى قرآن به اصحابش گفت : براى اين مصحف نامى پيدا كنيد و يا آن را نامگذارى نماييد عده‌اى گفتند : نام اين مصحف را « انجيل » بگذاريد . اين نام ، پذيرفته نشد . و اصحاب آن را مكروه داشتند . عدهء ديگرى گفتند : نامش را « سفر » بگذاريد . اين نام را هم به دليل داشتن ريشه يهودى ، مكروه دانسته و نپذيرفتند . ابن مسعود گفت : حبشىها كتابى دارند كه آن را « مصحف » مىنامند . اين نام

--> ( 1 ) رك : شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد معتزلى ، حنفى ، ج 13 ، ص 223 . ( 2 ) مستدرك حاكم ، ج 3 ، ص 656 و تلخيص مستدرك ذهبى ، در همان صفحه ، تهذيب تاريخ - دمشق ، ج 4 ، ص 69 . الغدير ، ج 10 ، ص 51 به نقل از : مستدرك ، تهذيب ، البداية و النهايه ، ج 9 ، ص 128 . به نقل از : ابى داود و ابن ابى خيثمه . ( 3 ) رك : محاضرات الادباء ، ج 2 ، جزء 4 ، ص 433 . فتح البارى ، ج 9 ، ص 13 . تاريخ الخلفاء ، ص 77 . مباحث فى علوم القرآن ، ص 128 و 133 . بحوث فى تاريخ القرآن و علومه ، ص 125 . الاتقان ، ج 1 ، ص 59 به نقل از : مغازى ابن عقبه . البرهان زركشى ، ج 1 ، ص 235 به نقل از : بيهقى و مآثر الانافة ، ج 1 ، ص 85 و 86 . ( 4 ) مآثر الانافة ، ج 1 ، ص 85 و 86 . مباحث فى علوم القرآن ، ص 128 و 133 و بحوث فى تاريخ القرآن و علومه ، ص 125 و غيره .